Biologiczne leczenie łuszczycy – kto ma do niego prawo, zalety i wady

czas czytania: 3 minuty

Leczenie biologiczne przyniosło ogromny postęp w terapii wielu chorób, które wcześniej były nieuleczalne lub bardzo trudne do leczenia. Nie inaczej jest w przypadku łuszczycy. Dzięki leczeniu biologicznemu choroba może wejść w długotrwałą remisję. Co warto o nim wiedzieć i kto może z niego skorzystać?

Łuszczyca należy do autoimmunologicznych chorób zapalnych. Układ odpornościowy osoby chorej nadmiernie przyspiesza tworzenie komórek skóry (keratynocytów). Podczas gdy u zdrowego człowieka komórki skóry odnawiają się co około 28 dni, u osoby z łuszczycą trwa to jedynie od trzech do sześciu dni.

Przyspieszone namnażanie keratynocytów prowadzi do pogrubienia i złuszczania skóry. Objawia się to (wraz ze stanem zapalnym) jako zaczerwieniona i pogrubiona skóra.

Jeśli interesuje Cię leczenie biologiczne, zalecamy wizytę w specjalistycznej poradni, gdzie specjaliści sprawdzą, czy spełniasz kryteria kwalifikacji do programu lekowego, i przeprowadzą Cię przez cały proces.

LISTA PORADNI

Celem terapeutycznym w leczeniu łuszczycy jest regulacja układu odpornościowego — spowolnienie namnażania komórek skóry oraz hamowanie stanu zapalnego. Jeśli osłabimy układ odpornościowy w sposób nieselektywny, częściowo osłabimy również kluczową barierę chroniącą nas przed zagrożeniami zewnętrznymi, takimi jak mikroorganizmy chorobotwórcze.

Osoba z osłabioną odpornością jest bardziej podatna na infekcje, stany zapalne, choroby krwi, problemy trawienne, ale także choroby autoimmunologiczne czy nowotwory.

W przeszłości osłabianie układu odpornościowego stosowano jako ostateczne rozwiązanie w ciężkich postaciach łuszczycy. Dziś leki te wykorzystuje się jedynie krótkoterminowo i w szczególnych przypadkach, ponieważ dostępne są nowocześniejsze preparaty, które są bardziej selektywne, a jednocześnie skuteczne. Mówimy tu o lekach biologicznych.

O tym, czym są leki biologiczne i jaka jest różnica między klasycznym a biologicznym leczeniem, przeczytasz w tym artykule.

Leki biologiczne stosowane w łuszczycy należą do przeciwciał monoklonalnych. Są to naturalnie występujące w organizmie cząsteczki białka, które mają zdolność selektywnego wiązania się ze strukturą (antygenem) na powierzchni komórki i tym samym wywoływania określonego efektu (wysyłania sygnału) lub odwrotnie - blokowania danego miejsca, aby inna cząsteczka nie mogła się z nim związać (blokowanie sygnału).

Leki biologiczne stosowane w łuszczycy:

• adalimumab — inhibitor TNF-α,
• etanercept — inhibitor TNF-α,
• infliksymab — inhibitor TNF-α,
• certolizumab pegol — inhibitor TNF-α,
• guselkumab — inhibitor IL-23,
• ryzankizumab — inhibitor IL-23A,
• tildrakizumab — inhibitor IL-23A,
• ustekinumab — inhibitor IL-12 i IL-23,
• sekukinumab — inhibitor IL-17A,
• iksekizumab — inhibitor IL-17A,
• bimekizumab — inhibitor IL-17A, IL-17F i IL-17AF.*

*Wymienione leki stosuje się w leczeniu łuszczycy plackowatej. Lista może nie być aktualna, ponieważ segment leków biologicznych dynamicznie się rozwija. IL — interleukina, TNF — czynnik martwicy nowotworów.

Prawie wszystkie biologiczne leki stosowane w łuszczycy są przeciwciałami monoklonalnymi (można je rozpoznać po końcówce „-mab” w nazwie). Etanercept również jest lekiem biologicznym, ale należy do tzw. białek fuzyjnych.

Cząsteczki TNF-α, IL-12, IL-17 i IL-23 są prozapalnymi białkami (cytokinami), które biorą udział w procesach zapalnych zachodzących w organizmie. Ich selektywna blokada pozwala zmniejszyć stan zapalny, który jest główną przyczyną objawów łuszczycy.

Bezpieczeństwo

Leki biologiczne są generalnie bezpieczne właśnie ze względu na swoje selektywne działanie. Jeśli skupimy się wyłącznie na mechanizmie wywołującym stan zapalny w łuszczycy, a pozostałe elementy układu odpornościowego pozostaną nienaruszone, otrzymujemy skuteczny, a przede wszystkim bezpieczny lek.

Dobra tolerancja

W przypadku klasycznego leczenia ogólnoustrojowego łuszczycy często dochodzi do przerwania terapii z powodu nietolerancji, przeciwwskazań lub poważnych działań niepożądanych. Natomiast zakończenie leczenia biologicznego z powodu działań niepożądanych zdarza się bardzo rzadko.

Najczęstsze działania niepożądane biologicznych terapii to:

• reakcje w miejscu podania (zaczerwienienie, świąd, niewielki ból),
• reakcje alergiczne,
• zwiększona częstość infekcji górnych dróg oddechowych, która z czasem zwykle się zmniejsza.

Skuteczność

Leczenie biologiczne jest najskuteczniejszą terapią łuszczycy. Bardzo często u osób z ciężką postacią choroby i zmianami obejmującymi całe ciało udaje się osiągnąć niemal całkowite ustąpienie objawów skórnych. Znaczną poprawę obserwuje się również w obrębie skóry głowy i paznokci, a także łagodnieją bóle stawów.

Ograniczenia

Podczas leczenia biologicznego praktycznie nie występują ograniczenia w codziennym życiu pacjenta, podczas gdy klasyczne leki ogólnoustrojowe mogą powodować nadwrażliwość na promieniowanie słoneczne lub wymagać regularnej kontroli parametrów krwi.

Dawkowanie

Choć leczenie biologiczne jest podawane prawie wyłącznie w formie iniekcji, w zależności od leku stosuje się je co 2 do 12 tygodni. Wyjątkiem jest etanercept, który stosuje się co tydzień. Wiele leków biologicznych ma postać wstrzykiwaczy, które można stosować samodzielnie w domu.

Dla porównania klasyczne leczenie przyjmuje się codziennie (acytretyna, cyklosporyna) lub co tydzień (metotreksat).

Leki biologiczne występują w postaci wstrzykiwaczy lub ampułkostrzykawek. Podawanie iniekcji może nie być komfortowe dla każdego pacjenta, a problemem może być również podróżowanie lub wakacje, ponieważ preparaty te zazwyczaj muszą być przechowywane w niskiej temperaturze.

Wiele osób postrzega leczenie biologiczne jako coś nowego, być może niewystarczająco przebadanego, dlatego obawia się, jaki wpływ będzie miało na organizm za 20–30 lat. Strach przed nieznanym jest naturalny.

Prawdą jest jednak, że pierwsze biologiczne przeciwciało monoklonalne zostało zatwierdzone już w 1986 roku, czyli prawie 40 lat temu. Wprowadzenie leku na rynek jest dziś bardzo dokładnie regulowane i kontrolowane. Każdy nowy lek musi wykazać bezpieczeństwo, skuteczność i jakość.

Leczenie biologiczne jest najskuteczniejszą terapią łuszczycy i wielu innych chorób. Jego szersze zastosowanie ogranicza głównie koszt terapii. Jeśli więc jesteś odpowiednim kandydatem do leczenia biologicznego, jest to największa szansa na opanowanie objawów i poprawę jakości życia.

Przeczytaj więcej o krokach, które należy podjąć przed rozpoczęciem leczenia biologicznego.

Więcej informacji uzyskasz również w poradniach specjalizujących się w leczeniu biologicznym. Ich listę znajdziesz na tej podstronie.

Źródła

https://www.valueeducator.com/an-introduction-to-biologics-and-biosimilars/

https://www.escopharma.com/solutions/by-application-large-molecule

https://www.medicinenet.com/biological_therapy/article.htm

https://dermnetnz.org/topics/biologics

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6820177/

https://www.webmd.com/arthritis/psoriatic-arthritis/biologic-medications-and-side-effects

https://wchh.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1002/psb.1790