Wpływ łuszczycy na zdrowie psychiczne

czas czytania: 3 minuty

Łuszczyca jest chorobą skóry, która nie jest zakaźna, ale jest widoczna i może znacząco wpływać na jakość życia pacjentów. Objawia się łuszczącymi się zmianami skórnymi, które osoby chore często ukrywają z powodu negatywnych doświadczeń związanych z reakcjami otoczenia. Nierzadko prowadzi to także do unikania kontaktów społecznych — izolacja i frustracja związana z chorobą mogą odbić się na zdrowiu psychicznym.

Łuszczycę powoduje przewlekły stan zapalny, który prowadzi do niekontrolowanego podziału komórek skóry. Podczas gdy cykl życia zdrowych komórek trwa około miesiąca, komórki objęte łuszczycą przechodzą ten cykl w ciągu kilku dni.

W efekcie gromadzą się na powierzchni skóry i tworzą widoczne zmiany.

Łuski na skórze osób z łuszczycą nie muszą być obecne cały czas — choroba często przebiega cyklicznie, z okresami zaostrzeń i remisji.

Podczas zaostrzeń objawy łuszczycy nasilają się, co jednocześnie negatywnie wpływa na samopoczucie psychiczne pacjentów.

Jako osoba chorująca na łuszczycę możesz doświadczać poczucia wstydu lub bezradności. Choroba wpływa również na pewność siebie i może wywoływać obawy o przyszłość, lęk czy stres, który paradoksalnie jest jednym z najczęstszych czynników wyzwalających łuszczycę.

Często występuje także depresja, szczególnie u pacjentów z ciężką postacią choroby.

Osoby, które wcześniej nie zetknęły się z łuszczycą, często nie wiedzą, że nie jest ona zakaźna. Choroba wynika z nieprawidłowego działania układu odpornościowego i nie można jej przenieść na inną osobę.

Ze strachu przed nieznanym ludzie mogą jednak reagować niewłaściwie lub używać nieodpowiednich słów — co bardzo dotyka osoby chore. Dlatego tak ważne jest mówienie o chorobie i edukowanie otoczenia.

Zaostrzenia łuszczycy mogą utrudniać nawet codzienne czynności. Przykładowo wybór ubrań może być trudny i zajmować dużo czasu — zbyt obcisłe ubrania podrażniają skórę, natomiast na ciemnych tkaninach widoczne są złuszczające się łuski. Dlatego najlepiej wybierać luźniejsze, jasne ubrania, które pozwalają skórze „oddychać”.

Z ubraniami wiąże się także kolejny problem dotyczący sportu. Osoby z łuszczycą często wstydzą się korzystać z publicznych pryszniców, przebierać się w szatniach lub nosić krótkie ubrania odsłaniające zmiany skórne. Problemem może być również sam pot pojawiający się podczas aktywności fizycznej.

Choroba może wpływać także na relacje z innymi ludźmi, ponieważ osoby chore na łuszczycę mogą izolować się i czuć się nieatrakcyjne. Mogą mieć trudności z nawiązywaniem relacji lub funkcjonowaniem w grupie, ponieważ często unikają wspólnych aktywności z obawy przed reakcją innych na ich chorobę.

Wiele osób z łuszczycą przyznaje również, że choroba negatywnie wpływa na ich życie seksualne.

Łuszczyca często wpływa także na życie zawodowe. Dla osób z widocznymi zmianami skórnymi znalezienie pracy może być trudniejsze. Ponieważ choroba może wymagać częstych wizyt lekarskich, podczas poszukiwania zatrudnienia warto brać pod uwagę godziny pracy.

Niektóre zawody są dodatkowo niewskazane dla osób z łuszczycą, ponieważ skóra ma w nich kontakt z substancjami drażniącymi. Warto unikać pracy w wilgotnym środowisku lub pracy wymagającej kontaktu z chemikaliami.

Ciężka postać łuszczycy lub łuszczycowe zapalenie stawów mogą również prowadzić do niezdolności do pracy. Jeśli z powodu łuszczycy nie możesz pracować, możesz ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Więcej na ten temat opisaliśmy na podstronie dotyczącej świadczeń państwowych.

Negatywne emocje są naturalne przy problemach zdrowotnych. Najważniejsze jednak, aby nie pozwolić im przejąć kontroli i odpowiednio je przepracować. Jeśli cierpisz na stany lękowe lub depresję, najlepiej skonsultować się z terapeutą, który pomoże Ci poradzić sobie z sytuacją.

Pomocne może być także nawiązanie kontaktu z innymi osobami chorującymi na łuszczycę i przeżywającymi podobne doświadczenia.

Ważne jest również rozmawianie z otoczeniem, które często nie ma wystarczającej wiedzy o łuszczycy. Warto wyjaśnić swoją sytuację rodzinie, przyjaciołom, współpracownikom czy nowemu partnerowi/partnerce — dzięki otwartej rozmowie będą lepiej rozumieć, przez co przechodzisz, i łatwiej będzie uniknąć wielu trudnych sytuacji.

Pamiętaj, że trudności związane z łuszczycą powodują stres, który może dodatkowo nasilać objawy choroby. Tym ważniejsze jest nauczenie się radzenia sobie ze stresem — pomocne mogą być np. aktywność fizyczna lub medytacja.

Więcej wskazówek dotyczących radzenia sobie ze stresem znajdziesz tutaj.

Najbardziej pomożesz swojemu zdrowiu psychicznemu, jeśli zdecydujesz się leczyć łuszczycę i utrzymywać ją pod kontrolą. Chociaż choroby nie można całkowicie wyleczyć, jej objawy można znacząco złagodzić.

Istnieje kilka różnych metod leczenia. To, która terapia będzie odpowiednia dla Ciebie, zależy od stadium choroby. Łagodna łuszczyca leczona jest miejscowo — kremami lub maściami, natomiast w cięższych przypadkach stosuje się leczenie ogólnoustrojowe lub biologiczne. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jaka terapia będzie odpowiednia dla Ciebie, przeczytaj nasz informacyjny artykuł.

Objawy łuszczycy mogą również łagodzić metody niefarmakologiczne, takie jak fototerapia czy pobyt w specjalistycznych uzdrowiskach. Koszty leczenia uzdrowiskowego oraz niektórych innych wydatków związanych z terapią mogą być dodatkowo częściowo refundowane przez państwo.

Źródła

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6292237/

https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/psoriasis/psoriasis-depression-link

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4928455/

https://dermnetnz.org/topics/psychological-effects-of-psoriasis

https://blog.sme.sk/bergendiova/nezaradene/psoriaza-tazky-oriesok-pre-psychiku-pacienta

https://www.psoriasis.org/in